परभणीत ‘मोती नमकीन’वर FDAची मोठी कारवाई; ६३.१४ लाखांचा फरसाण साठा जप्त

परभणी (मोहम्मद बारी) | दि. १७ ऑक्टोबर २०२६ दिवाळीच्या सणासुदीच्या पार्श्वभूमीवर नागरिकांच्या आरोग्याशी संबंधित अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या परभणी येथील ‘मे. मोती नमकीन प्रायव्हेट लिमिटेड’ या फरसाण उत्पादक कारखान्यावर अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) मोठी कारवाई केली आहे. परभणी एमआयडीसी परिसरातील प्लॉट क्रमांक सी-१५ आणि सी-१८ येथे असलेल्या या कारखान्यात तपासणीदरम्यान गंभीर त्रुटी आढळून आल्या. त्यानंतर प्रशासनाने २२ हजार ५५० किलो मिक्स शेव व फरसाणचा साठा, अंदाजे ६३ लाख १४ हजार रुपये किमतीचा, जप्त केला आहे. तसेच कारखान्याचा अन्न व्यवसाय परवाना तात्काळ निलंबित करण्यात आला आहे.

अन्न सुरक्षा अधिकारी वैभव एम. ठोंबरे यांनी १६ ऑक्टोबर रोजी सायंकाळी ही तपासणी मोहीम राबवली. अन्न सुरक्षा व मानके कायदा, २००६ मधील संबंधित तरतुदींनुसार ही कारवाई करण्यात आली.

तपासणीत अनेक गंभीर त्रुटी उघड
अधिकृत तपासणी अहवालानुसार, कारखान्याला अन्न सुरक्षा मानकांच्या मूल्यमापनात ८८ पैकी केवळ ३४ गुण मिळाले. त्यामुळे कारखान्याची स्थिती नियमपालनाच्या दृष्टीने असमाधानकारक असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

तपासणीदरम्यान फरसाण तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या खाद्यतेलाच्या गुणवत्तेच्या नियंत्रणासंबंधी आवश्यक नोंदी उपलब्ध नसल्याचे आढळले. तेलाचा वारंवार वापर केल्यामुळे त्यातील टोटल पोलर कंपाउंड्स (TPC) वाढण्याचा आणि आरोग्यास धोका निर्माण होण्याचा संभव असतो. याशिवाय मसाले उघड्या स्थितीत ठेवण्यात आल्याचेही निदर्शनास आले.

कारखान्यातील स्वच्छता आणि कचरा व्यवस्थापनाबाबतही गंभीर त्रुटी आढळल्या. सांडपाणी निचरा व्यवस्थेत कीटक व उंदीर रोखण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना नसल्याचे, तसेच फरसाणचा साठा आणि कचरा जमिनीवर अस्ताव्यस्त पडल्याचे तपासणीत नोंदवण्यात आले.

स्वच्छतेसाठी वापरली जाणारी रसायने खाद्यपदार्थांच्या जवळ ठेवण्यात आली होती. अन्न प्रक्रिया विभागातील काही कामगारांकडे आवश्यक कॅप, हातमोजे आणि एप्रन नसल्याचेही अहवालात नमूद आहे. स्टोअर रूममध्ये धूळ आणि जळमटे आढळल्याने स्वच्छतेच्या व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

कच्च्या मालाच्या नोंदींचाही अभाव
कारखान्यात कच्च्या मालाच्या खरेदीची बिले, बॅच क्रमांक आणि पुरवठादारांच्या नोंदी उपलब्ध नसल्याचे तपासणीत समोर आले. त्यामुळे अन्नातून विषबाधा किंवा अन्य समस्या उद्भवल्यास संबंधित मालाचा मूळ स्रोत शोधण्यात अडचणी येऊ शकतात. याशिवाय मालाच्या साठवणुकीसाठी आवश्यक FIFO/FEFO पद्धतीचे पालन आणि ग्राहकांच्या तक्रारींचे निवारण करण्यासाठीची व्यवस्था नसल्याचेही अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

२२,५५० किलो माल सीलबंद
अन्न सुरक्षा विभागाने पंचनामा करून २२ हजार ५५० किलो मिक्स शेव व फरसाणचा साठा सीलबंद केला आहे. हा साठा कारखान्याच्या संचालकांच्या ताब्यात ठेवण्यात आला असून, अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांच्या परवानगीशिवाय तो हलविण्यास किंवा नष्ट करण्यास मनाई करण्यात आली आहे.

जप्त केलेल्या फरसाणचे तसेच खाद्यतेलाचे नमुने प्रयोगशाळेतील तपासणीसाठी पाठवण्यात आले आहेत. प्रयोगशाळेचा अंतिम अहवाल प्राप्त झाल्यानंतर पुढील कायदेशीर कारवाई केली जाणार असल्याचे सांगण्यात आले.

सणासुदीच्या काळात FDAचा इशारा
दिवाळीच्या काळात मिठाई, फरसाण आणि खाद्यतेलाची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढते. या काळात ग्राहकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्नपदार्थ उपलब्ध व्हावेत, यासाठी नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या आस्थापनांवर कठोर कारवाई केली जाईल, असा इशारा अन्न व औषध प्रशासनाने दिला आहे. सहआयुक्त श्रीकांत करकळे यांच्या निर्देशानुसार अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरुद्ध कारवाई करण्यात येत आहे.

या कारवाईमुळे परभणी जिल्ह्यातील अन्नपदार्थ उत्पादक आणि विक्रेत्यांमध्ये खळबळ उडाली असून, दिवाळीच्या खरेदीदरम्यान नागरिकांनी अन्नपदार्थांची गुणवत्ता, उत्पादन व कालबाह्यता तारीख आणि पॅकेजिंगवरील माहिती तपासूनच खरेदी करावी, असे आवाहन करण्यात येत आहे.